Αφροτούρκοι: Η κληρονομιά της δουλείας στην Τουρκία

Η ιστορία της δουλείας έχει ταυτιστεί στη συλλογική μνήμη με το διατλαντικό εμπόριο σκλάβων και τις ευρωπαϊκές αποικιακές αυτοκρατορίες. Πολύ λιγότερο γνωστό παραμένει ότι και η Οθωμανική Αυτοκρατορία ενσωμάτωσε, για αιώνες, πληθυσμούς αφρικανικής καταγωγής, οι οποίοι μεταφέρθηκαν κυρίως μέσω των αραβικών δικτύων δουλεμπορίου από τη Ζανζιβάρη, το Σουδάν, την Αιθιοπία, τη Λιβύη και τις ακτές της Ανατολικής Αφρικής. Οι απόγονοί τους αποτελούν σήμερα τη μικρή αλλά ιστορικά σημαντική κοινότητα των Αφροτούρκων.

 

Το ζήτημα δεν αφορά μόνο την ιστορία της Τουρκίας. Αφορά συνολικά την οθωμανική ιστορία και, κατ’ επέκταση, την ιστορία των Βαλκανίων και του ελληνικού χώρου. Η παρουσία αφρικανικών πληθυσμών υπήρξε μία ακόμη έκφραση της πολυεθνικής φυσιογνωμίας που είχε η Οθωμανική Αυτοκρατορία, η οποία εκτεινόταν σε τρεις ηπείρους και αποτελούσε έναν από τους μεγαλύτερους χώρους μετακίνησης ανθρώπων κατά την πρώιμη νεότερη εποχή.

 

Η δουλεία στις μέρες μας καλά κρατεί – Η θέση της Τουρκίας

Μπορεί να κυριαρχεί η εντύπωση πως η δουλεία είναι μια κατάσταση που αναφέρεται στην απώτερη ιστορία, αλλά δεν είναι ακριβώς έτσι. Στην επαναστατημένη Ελλάδα της δεκαετίας του 1820, η κατάργηση της δουλείας ήταν κορυφαίο μέλημα *. Ενώ έχει επίσημα καταργηθεί παγκοσμίως, δεκάδες εκατομμύρια άνθρωποι (και περίπου 12.000.000 παιδιά) βρίσκονται σε ειδεχθείς και άδικες συνθήκες εργασίας, παγιδευμένοι σε γάμους χωρίς συναίνεση ή/και γίνονται θύματα σεξουαλικής εκμετάλλευσης και εμπορίας.