Αντιμέτωπη με πρωτοφανή κρίση βρίσκεται η τουρκική οικονομία σύμφωνα με άρθρο της φιλοκυβερνητικής εφημερίδας Yeni Safak, καθώς, όπως επισημαίνεται, ο πληθωρισμός έχει εκτοξευθεί σε επίπεδα-ρεκόρ, με τεράστια απόκλιση από τις προβλέψεις.
Η δυσμενής αυτή κατάσταση έχει προκαλέσει σε κύμα λουκέτων επιχειρήσεων και έντονη κοινωνική και οικονομική αστάθεια στη χώρα, με τον Recep Tayyip Erdogan να καλείται να πάρει μέτρα άμεσα.
Ειδικότερα, μετά την αλλαγή οικονομικής πολιτικής τον Ιούνιο του 2023 στην Τουρκία, δημιουργήθηκε μεγάλο χάσμα μεταξύ του στόχου για τον πληθωρισμό που τέθηκε στο πρώτο Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα και των πραγματικών στοιχείων.
Ο Τούρκος ΥΠΟΙΚ Şimşek, σύμφωνα με τη φιλοκυβερνητική εφημερίδα «Yeni Safak», υποσχέθηκε ότι θα μειώσει τον πληθωρισμό του 2026 στο 8,5%.
Ωστόσο, ακόμη και με την πιο αισιόδοξη πρόβλεψη, ο πληθωρισμός του 2026 θα διαμορφωθεί στο 29%.
Δηλαδή, προέκυψε απόκλιση της τάξης του 350% μεταξύ στόχου και πραγματικότητας.
Η πολιτική υψηλών επιτοκίων που εφάρμοσε ο υπουργός Οικονομικών και Θησαυροφυλακίου Mehmet Şimşek δεν κατάφερε να θέσει τον πληθωρισμό υπό έλεγχο, λέει η Yeni Safak.
Τον Σεπτέμβριο του 2023, ο Şimşek είχε δεσμευτεί ότι θα μειώσει τον πληθωρισμό του 2026 στο 8,5%.
Ωστόσο, ακόμη και με την πιο αισιόδοξη εκτίμηση, ο πληθωρισμός του 2026 θα φτάσει το 29%.
Δηλαδή, η απόκλιση μεταξύ στόχου και πραγματικού αποτελέσματος ανέρχεται στο 350%.
Το ποσοστό αυτό αποτελεί παγκόσμιο ρεκόρ.
Σε καμία περίοδο της ιστορίας και σε καμία χώρα δεν έχει σημειωθεί τόσο μεγάλη απόκλιση στις προβλέψεις πληθωρισμού.
Σύμφωνα με το Μεσοπρόθεσμο Πρόγραμμα που ανακοινώθηκε τον Σεπτέμβριο του 2023, ο πληθωρισμός θα μειωνόταν στο 65% το 2023, στο 33% το 2024, στο 15% το 2025 και στο 8,5% το 2026.
Για την επίτευξη αυτών των στόχων, τα επιτόκια αυξήθηκαν από 8,5% σε 50%.
Τα υψηλά επιτόκια, που διατηρήθηκαν στο εύρος 40%-50% για δύο χρόνια, άσκησαν πίεση στην παραγωγή, τις επενδύσεις και τις εξαγωγές, χωρίς όμως να καταφέρουν να περιορίσουν τον υψηλό πληθωρισμό.
Ο Δείκτης Τιμών Καταναλωτή (ΔΤΚ) διαμορφώθηκε στο 64,77% το 2023.
Μέχρι το τέλος του 2024, ο πληθωρισμός καταγράφηκε στο 44,38%, ενώ το 2025 μειώθηκε μόλις στο 30,89%.
Για φέτος, αναμένεται να κινηθεί στο εύρος 25%-30%.
Τα στοιχεία αυτά δείχνουν ότι η οικονομική πολιτική, το κόστος της οποίας πλήρωσαν βαριά παραγωγοί, έμποροι, επαγγελματίες, αγρότες και πολίτες, δεν κατάφερε να πετύχει τους στόχους για τον πληθωρισμό.
Αντίθετα, όσο συνεχίζεται το πρόγραμμα, η διαφορά μεταξύ στόχων και πραγματικών στοιχείων αυξάνεται κάθε χρόνο.
Πέρυσι, ο πληθωρισμός διαμορφώθηκε στο διπλάσιο του στόχου, ενώ φέτος προβλέπεται να φτάσει σχεδόν στο τριπλάσιο του στόχου.
Ο πληθωρισμός υποχώρησε από το 75%
Παρότι το 2023 ο πληθωρισμός έκλεισε κοντά στον στόχο του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος, στη συνέχεια συνέχισε να αυξάνεται.
Το γεγονός ότι ο πληθωρισμός έφτασε στο 75,45% τον Μάιο του 2024, ένα από τα υψηλότερα επίπεδα των τελευταίων ετών, συνδέθηκε με τη δήλωση του υπουργού Οικονομικών και Θησαυροφυλακίου Mehmet Şimşek ότι «η συναλλαγματική ισοτιμία κρατούνταν υπό πίεση».
Η δήλωση αυτή, που έγινε μετά τη δημοσίευση του Μεσοπρόθεσμου Προγράμματος 2024-2026 στην τουρκική Εφημερίδα της Κυβερνήσεως στις 6 Σεπτεμβρίου 2023, παραμένει χαραγμένη στη μνήμη.
Πέντε ημέρες μετά την ανακοίνωση του OVP, ο Şimşek δήλωσε τα εξής σε τηλεοπτική εκπομπή όπου συμμετείχε: «Υπάρχει ένα ιστορικό τριών μηνών. Προσπαθήσαμε να κατανοήσουμε την εικόνα.
Υπό την ηγεσία του Προέδρου μας συγκροτήθηκε ένα Υπουργικό Συμβούλιο. Μου ανατέθηκε το υπουργείο Θησαυροφυλακίου και Οικονομικών.
Δημιουργήσαμε επίσης μια ισχυρή ομάδα.
Στη συνέχεια κάναμε αξιολόγηση της κατάστασης.
Μπορεί να υπάρχουν κάποιοι που θεωρούν φιλόδοξο τον στόχο μας για τον πληθωρισμό.
Εμείς προσπαθήσαμε, στο μέτρο του δυνατού, να παρουσιάσουμε τα πιο ρεαλιστικά στοιχεία εκείνης της στιγμής.
Οι αλλαγές στις προβλέψεις για τον πληθωρισμό προέκυψαν καθώς κατανοούσαμε καλύτερα την εικόνα.
Από τον Δεκέμβριο του 2021 έως περίπου τον Μάιο του 2023, η ισοτιμία διατηρήθηκε σε ένα συγκεκριμένο επίπεδο.
Εμείς αφήσαμε την ισοτιμία ελεύθερη. Φυσικά υπάρχει επίδραση της ισοτιμίας.
Δεν είναι σωστό να μιλάς για ορθολογικές πολιτικές και ταυτόχρονα να παρεμβαίνεις στην ισοτιμία.
Υπάρχει επίδραση, αλλά η μετακύλιση θα μειωθεί με τον χρόνο. Δεν έχουμε στόχο για την ισοτιμία. Στην πραγματικότητα δεν θα έπρεπε καν να υπάρχει πρόβλεψη.»
Τα εργοστάσια κλείνουν
Όταν πραγματοποιήθηκαν οι εκλογές του Μαΐου 2023, τα επιτόκια των εμπορικών δανείων, γνωστών και ως «επενδυτικά δάνεια», ήταν γύρω στο 15%.
Μετά την αλλαγή στην πολιτική επιτοκίων, το κόστος των επενδυτικών δανείων έφτασε σχεδόν το 70%.
Στις 2 Ιουνίου 2023, το μέσο επιτόκιο εμπορικών δανείων του τραπεζικού τομέα ήταν 14,95%, ενώ στις 5 Απριλίου 2024 έφτασε στο ανώτατο επίπεδο του 67,55%.
Αν και στη συνέχεια μειώθηκε κάπως, εξακολουθεί να βρίσκεται γύρω στο 54%.
Η πολιτική υψηλών θετικών πραγματικών επιτοκίων που εφαρμόζει ο Şimşek δεν κατάφερε να μειώσει τον πληθωρισμό, ενώ έπληξε σοβαρά τον πραγματικό τομέα.
Χιλιάδες επιχειρήσεις κήρυξαν πτώχευση, ενώ χιλιάδες εργοστάσια είτε έκλεισαν είτε μείωσαν την παραγωγή τους στο ελάχιστο.
Η κερδοφορία του μεταποιητικού τομέα μειώνεται ραγδαία, ενώ τα κεφάλαια που θα κατευθύνονταν σε επενδύσεις τοποθετούνται σε επιτόκια λόγω του υψηλού κόστους δανεισμού.
Η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας στον μεταποιητικό τομέα έχει μειωθεί σημαντικά, με αποτέλεσμα οι τιμές ηλεκτρικής ενέργειας στη spot αγορά να έχουν καταρρεύσει.
Μάλιστα, κατά τη διάρκεια του περασμένου Ραμαζανιού, σε ορισμένες νυχτερινές ώρες, οι τιμές spot της αιολικής ενέργειας έπεσαν στο μηδέν.
Έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών και δολάριο
Το 2023, το συνολικό έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών ήταν 45,4 δισεκατομμύρια δολάρια, ενώ το 2024 μειώθηκε στα 10 δισεκατομμύρια δολάρια, κυρίως χάρη στις έντονες προσπάθειες του υπουργείου Εμπορίου.
Ωστόσο, λόγω των υψηλών επιτοκίων και της λανθασμένης πολιτικής συναλλάγματος, το έλλειμμα αυξήθηκε στα 25,2 δισεκατομμύρια δολάρια το 2025 και παρουσίασε εκρηκτική αύξηση στο πρώτο τρίμηνο του 2026.
Κατά το πρώτο τρίμηνο του έτους, δημιουργήθηκε έλλειμμα 20 δισεκατομμυρίων δολαρίων, το υψηλότερο πρώτο τρίμηνο μέχρι σήμερα.
Αν συνεχιστεί αυτή η τάση, το έλλειμμα για το 2026 αναμένεται να ξεπεράσει τα 65 δισεκατομμύρια δολάρια.
Τα τελευταία τρία χρόνια, λέει η Yeni Safak, η αξία της τουρκικής λίρας έναντι των ξένων νομισμάτων έχει μειωθεί σημαντικά.
Τον Μάιο του 2023, το δολάριο ήταν 20 λίρες και αυξήθηκε κατά 125% φτάνοντας τις 45 λίρες.
Την ίδια περίοδο, το ευρώ από 21,5 λίρες αυξήθηκε κατά 145% φτάνοντας τις 52,75 λίρες.
Το γεγονός ότι δεν επιβάλλεται φόρος στους κερδοσκόπους του δολαρίου, παρά το ότι προβλέπεται από τον νόμο, συνέβαλε στην υποτίμηση της λίρας έναντι των ξένων νομισμάτων, καταλήγει η Yeni Safak.
Πηγή : https://www.bankingnews.gr
Δεν υπάρχουν σχόλια:
Δημοσίευση σχολίου